
İnfaz Hukuku Rejiminin Temel Kavramları
Koşullu salıverilme
Hükümlünün, cezasının kanunda öngörülen kısmını iyi hâlli olarak çektikten sonra, kalan süreyi denetim altında dışarıda geçirmesidir. Süreli hapis cezalarında kural olarak cezanın yarısının infaz kurumunda geçirilmesi gerekir. Ancak kanunda sayılan bazı suçlarda bu oran üçte iki veya daha yüksek uygulanır:- Kasten öldürme, üstsoy-altsoy ve eşe karşı işlenen kasten yaralama, neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama,
- Cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar,
- Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçları,
- Terör suçları ve örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar,
- Özel hayatın gizliliğine karşı bazı suçlar.
Denetimli serbestlik
Koşullu salıverilmesine kural olarak 1 yıl veya daha az süre kalan, açık ceza infaz kurumunda bulunan ve iyi hâlli olan hükümlüler, cezalarının kalan kısmını denetimli serbestlik tedbiri altında dışarıda infaz edebilir. Bu süre; 0-6 yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlüler, ağır hastalık veya engellilik hâlleri ile maruz kaldığı ağır bir hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatını yalnız idame ettiremeyenler bakımından daha uzun uygulanabilir.Açık kuruma ayrılma
Kapalı kurumdan açık kuruma geçiş, denetimli serbestliğin ön şartıdır. Doğrudan açık kuruma alınma, kapalı kurumdan açığa ayrılma ve idare-gözlem kurulu kararları bu aşamada belirleyicidir. Disiplin cezaları, açığa ayrılmayı ve iyi hâl değerlendirmesini doğrudan etkiler.
Kritik nokta: İnfaz rejimini belirleyen ölçüt, kural olarak suçun işlendiği tarihte yürürlükte olan hükümlerdir. Bu nedenle mevzuat değişikliklerinde hangi düzenlemenin lehe olduğunun ayrıca hesaplanması gerekir.
İnfaz Hukuku Kapsamında İnfazın Ertelenmesi ve Hastalık Hâlleri
Cezanın infazına başlanmadan önce veya infaz sırasında, aşağıdaki hâllerde erteleme talep edilebilir:- Akıl hastalığı: Hükümlünün cezasının infazı, iyileşinceye kadar geri bırakılır ve koruma-tedavi tedbirleri uygulanır.
- Diğer ağır hastalıklar: Cezanın infazının hükümlünün hayatı için kesin bir tehlike oluşturması hâlinde, iyileşinceye kadar infaz geri bırakılır.
- Gebelik ve doğum: Kadın hükümlünün gebe olması ya da doğumdan itibaren belirli bir süre geçmemiş olması hâlinde infaz ertelenir.
- Kendisi veya ailesi için ağır zarar: Hapis cezasının derhâl infazının hükümlü veya ailesi için ağır bir zarara yol açacağı hâllerde, 3 yıl (kadın, çocuk ve altmış beş yaşını bitirmiş kişilerde daha uzun) veya daha az süreli cezaların infazı, güvence gösterilmesi koşuluyla ertelenebilir.
İnfaz Hukuku Bakımından Adli Para Cezasının İnfazı
Adli para cezası, tebliğ edilen ödeme emri üzerine 30 gün içinde ödenmelidir. Bu süre içinde savcılıktan taksitlendirme talep edilebilir; taksit süresi kural olarak iki yılı geçemez. Ödenmeyen para cezası hapse çevrilerek infaz edilir. Bu aşamada yapılan başvuruların süresinde ve doğru mercie yapılması, hürriyetin kısıtlanmasını önleyen tek yoldur. İnfaz hukuku bakımından adli para cezası, çoğu dosyada gözden kaçan ancak sonuçları en ağır olan başlıklardan biridir.İnfaz Hâkimliğine Şikâyet ve İtiraz
Ceza infaz kurumu idaresinin işlem ve eylemlerine karşı infaz hâkimliğine şikâyet yoluna gidilebilir. Şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün ve her hâlde yapıldığı tarihten itibaren 30 gün içinde yapılmalıdır. Başlıca konular şunlardır:- Disiplin cezalarına itiraz (kınama, ziyaret ve haberleşmeden yoksun bırakma, hücreye koyma),
- Açık kuruma ayrılma taleplerinin reddine itiraz,
- İyi hâl değerlendirmesine ve idare-gözlem kurulu kararlarına itiraz,
- Ziyaret, telefon ve mektup haklarının kısıtlanmasına itiraz,
- Sevk, nakil ve barındırma koşullarına ilişkin şikâyetler,
- Koşullu salıverilme tarihi hesabının düzeltilmesi talepleri.
İnfaz Hukuku Alanında Hizmetlerimiz
- İnfaz hesabının denetlenmesi ve koşullu salıverilme tarihinin yeniden hesaplanması,
- Denetimli serbestlik ve açık kuruma ayrılma başvuruları,
- Hastalık, gebelik ve ağır zarar nedeniyle infazın ertelenmesi talepleri,
- Disiplin cezalarına karşı infaz hâkimliğine şikâyet,
- Adli para cezalarında taksitlendirme ve ödeme sürecinin yönetimi,
- Lehe kanun uygulaması ve uyarlama yargılaması talepleri,
- Müteaddit hükümlerde içtima ve mahsup işlemlerinin takibi,
- Adli sicil ve arşiv kaydının silinmesi başvuruları.
İnfaz hukuku Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Koşullu salıverilme için cezanın ne kadarı infaz edilmelidir?
Süreli hapis cezalarında kural olarak cezanın yarısının infaz kurumunda geçirilmesi gerekir. 5275 sayılı Kanun’da sayılan suçlar (örneğin kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu ticareti, terör suçları) bakımından bu oran üçte iki veya daha yüksektir; mükerrirler için ayrı oranlar uygulanır.Denetimli serbestlik süresi ne kadardır?
Koşullu salıverilmesine kural olarak bir yıl veya daha az süre kalan hükümlüler, açık ceza infaz kurumunda bulunmak ve iyi hâlli olmak şartıyla denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezasının kalan kısmını dışarıda infaz edebilir. Kadın, çocuk ve ağır hastalık hâllerinde bu süre daha uzun uygulanabilir.İnfazın ertelenmesi mümkün müdür?
Hükümlünün ağır hastalığı, hamilelik, eş veya çocuğun sürekli hastalığı gibi hâllerde savcılıktan infazın ertelenmesi istenebilir. Ayrıca üç yıl (yaşlı ve hastalarda daha uzun) veya daha az hapis cezalarında, belirli koşullarla infazın ertelenmesi talep edilebilir.İnfaz hukuku kapsamında disiplin cezasına itiraz edilebilir mi?
Evet. Ceza infaz kurumunda verilen disiplin cezalarına karşı infaz hâkimliğine şikâyet yoluna başvurulabilir. Disiplin cezaları koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik değerlendirmesini doğrudan etkilediğinden süresinde itiraz edilmesi önemlidir.Adli para cezası ödenmezse ne olur?
Ödenmeyen adli para cezası, savcılık kararıyla hapse çevrilerek infaz edilir. Ancak ceza infaz kurumuna alınmadan önce ödeme yapılması veya taksitlendirme talep edilmesi mümkündür; taksitlendirme talebi için süre sınırına dikkat edilmelidir.İnfaz Süreciniz İçin Hukuki Değerlendirme
Ceza kesinleştikten sonra da yapılabilecekler vardır: infaz hesabı, denetimli serbestlik ve erteleme talepleri.- Telefon: 0553 233 61 86
- E-posta: avfatihgokce@gmail.com
- Adres: Kızılay, Şht. Adem Yavuz Sk. No:4 D:26, 06420 Çankaya / Ankara
Av. Fatih Gökçe
Gökçe Avukatlık Bürosu