İnfaz Hukuku Avukatı Ankara | Denetimli Serbestlik ve Koşullu Salıverilme

İnfaz hukuku, kesinleşmiş ceza ve güvenlik tedbirlerinin nasıl yerine getirileceğini düzenleyen alandır. Yargılama sona erdiğinde sürecin bittiği düşünülür; oysa hükümlü ve yakınları bakımından asıl belirleyici aşama çoğu zaman bu noktada başlar. Cezanın ne kadarının kurumda infaz edileceği, denetimli serbestliğe ne zaman ayrılacağı ve koşullu salıverilme tarihinin doğru hesaplanıp hesaplanmadığı, 5275 sayılı Kanun’un doğru uygulanmasına bağlıdır.

İnfaz hukuku avukatı – koşullu salıverilme, denetimli serbestlik ve infazın ertelenmesi

Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, infaz hesabının hatalı yapılması ve hükümlünün hak ettiği tarihten daha geç tahliye edilmesidir. Mahsup edilmesi gereken tutukluluk süreleri, lehe kanun değişiklikleri ve suç tarihine göre uygulanacak infaz rejimi çoğu dosyada yeniden değerlendirilmelidir.

İnfaz Hukuku Rejiminin Temel Kavramları

Koşullu salıverilme

Hükümlünün, cezasının kanunda öngörülen kısmını iyi hâlli olarak çektikten sonra, kalan süreyi denetim altında dışarıda geçirmesidir. Süreli hapis cezalarında kural olarak cezanın yarısının infaz kurumunda geçirilmesi gerekir. Ancak kanunda sayılan bazı suçlarda bu oran üçte iki olarak uygulanır:

Kasten öldürme suçları (TCK 81, 82, 83),
Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçu (TCK 87/2-d – yüzde sürekli değişiklik),
İşkence suçu (TCK 94 ve 95),
Eziyet suçu (TCK 96),
Cinsel saldırı suçu (TCK 102/1),
Reşit olmayanla cinsel ilişki suçu (TCK 104/1),
Cinsel taciz suçu (TCK 105),
Devletin sırlarına karşı suçlar (TCK 326-339 arası),
Suç işlemek için örgüt kurmak veya yönetmek ya da örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar (TCK 220),
Özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar (TCK 132, 133, 134, 135, 136, 137, 138).

Çocuklar bakımından üçte iki oranı uygulanan suçlar

Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar (TCK 102, 103, 104, 105),
Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (TCK 188),
Terör suçları (3713 sayılı TMK uygulananlar),
Suç işlemek için örgüt kurmak veya yönetmek ya da örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar (TCK 220).

Yine kanunda sayılan bazı suçlarda ise bu oran dörtte üç olarak uygulanır:

Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar (TCK 102/2, 103, 104/2-3),
Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (TCK 188),
Terör suçları (3713 sayılı TMK 5. md. uygulananlar),
İkinci kez mükerrir olanlar.

Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasında 30 yıl, müebbet hapis cezasında 24 yıl infaz kurumunda geçirilmesi gerekir; bu süreler suç türüne ve mükerrirlik hâline göre artar. İnfaz hukuku uygulamasında bu oranların suç tarihine göre değişebildiği, dolayısıyla her dosyada ayrı hesap yapılması gerektiği unutulmamalıdır.

Kritik nokta: İnfaz rejimini belirleyen ölçüt, kural olarak suçun işlendiği tarihte yürürlükte olan hükümlerdir. Bu nedenle mevzuat değişikliklerinde hangi düzenlemenin lehe olduğunun ayrıca hesaplanması gerekir.

Denetimli serbestlik

Koşullu salıverilmesine kural olarak 1 yıl veya daha az süre kalan, açık ceza infaz kurumunda bulunan ve iyi hâlli olan hükümlüler, cezalarının kalan kısmını denetimli serbestlik tedbiri altında dışarıda infaz edebilir. Bu süre; 0-6 yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlüler, ağır hastalık veya engellilik hâlleri ile maruz kaldığı ağır bir hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatını yalnız idame ettiremeyenler bakımından daha uzun uygulanabilir.

Açık kuruma ayrılma

Kapalı kurumdan açık kuruma geçiş, denetimli serbestliğin ön şartıdır. Doğrudan açık kuruma alınma, kapalı kurumdan açığa ayrılma ve idare-gözlem kurulu kararları bu aşamada belirleyicidir. Disiplin cezaları, açığa ayrılmayı ve iyi hâl değerlendirmesini doğrudan etkiler.

İnfaz Hukuku Kapsamında İnfazın Ertelenmesi ve Hastalık Hâlleri

Cezanın infazına başlanmadan önce veya infaz sırasında, aşağıdaki hâllerde erteleme talep edilebilir:

Akıl hastalığı: Hükümlünün cezasının infazı, iyileşinceye kadar geri bırakılır ve koruma-tedavi tedbirleri uygulanır.
Diğer ağır hastalıklar: Cezanın infazının hükümlünün hayatı için kesin bir tehlike oluşturması hâlinde, iyileşinceye kadar infaz geri bırakılır.
Gebelik ve doğum: Kadın hükümlünün gebe olması ya da doğumdan itibaren belirli bir süre geçmemiş olması hâlinde infaz ertelenir.
Kendisi veya ailesi için ağır zarar: Hapis cezasının derhâl infazının hükümlü veya ailesi için ağır bir zarara yol açacağı hâllerde, 3 yıl (kadın, çocuk ve altmış beş yaşını bitirmiş kişilerde daha uzun) veya daha az süreli cezaların infazı, güvence gösterilmesi koşuluyla ertelenebilir.

İstisna: Ağır zarar nedeniyle erteleme; terör suçları, örgüt faaliyetleri çerçevesinde işlenen suçlar ve cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlardan mahkûm olanlar, mükerrirlere özgü infaz rejimi uygulanmasına karar verilenler ile disiplin veya tazyik hapsine mahkûm olanlar hakkında uygulanmaz.

İnfaz Hukuku Bakımından Adli Para Cezasının İnfazı

Adli para cezası, tebliğ edilen ödeme emri üzerine 30 gün içinde ödenmelidir. Bu süre içinde savcılıktan taksitlendirme talep edilebilir; taksit süresi kural olarak iki yılı geçemez. Ödenmeyen para cezası hapse çevrilerek infaz edilir. Bu aşamada yapılan başvuruların süresinde ve doğru mercie yapılması, hürriyetin kısıtlanmasını önleyen tek yoldur. İnfaz hukuku bakımından adli para cezası, çoğu dosyada gözden kaçan ancak sonuçları en ağır olan başlıklardan biridir.

İnfaz Hâkimliğine Şikâyet ve İtiraz

Ceza infaz kurumu idaresinin işlem ve eylemlerine karşı infaz hâkimliğine şikâyet yoluna gidilebilir. Şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün ve her hâlde yapıldığı tarihten itibaren 30 gün içinde yapılmalıdır. Başlıca konular şunlardır:

Disiplin cezalarına itiraz (kınama, ziyaret ve haberleşmeden yoksun bırakma, hücreye koyma),
Açık kuruma ayrılma taleplerinin reddine itiraz,
İyi hâl değerlendirmesine ve idare-gözlem kurulu kararlarına itiraz,
Ziyaret, telefon ve mektup haklarının kısıtlanmasına itiraz,
Sevk, nakil ve barındırma koşullarına ilişkin şikâyetler,
Koşullu salıverilme tarihi hesabının düzeltilmesi talepleri,
Müddetnamedeki hatalara karşı itiraz (gözaltı sürelerinin hiç dahil edilmemesi ya da eksik dahil edilmesi, tutukluluk sürelerinin eksik işlenmesi, koşullu salıverilme oranının hatalı belirlenmesi gibi).

İnfaz hâkimliği kararlarına karşı da ağır ceza mahkemesine itiraz edilebilir. İç hukuk yolları tükendiğinde; kötü muamele yasağı, kişi hürriyeti, adil yargılanma hakkı ve özel hayata saygı hakkı ile diğer haklar bakımından Anayasa Mahkemesi bireysel başvurusu gündeme gelebilir.

İnfaz Hukuku Alanında Hizmetlerimiz

İnfaz hesabının denetlenmesi ve koşullu salıverilme tarihinin yeniden hesaplanması,
Denetimli serbestlik ve açık kuruma ayrılma başvuruları,
Hastalık, gebelik ve ağır zarar nedeniyle infazın ertelenmesi talepleri,
Disiplin cezalarına karşı infaz hâkimliğine şikâyet,
Adli para cezalarında taksitlendirme ve ödeme sürecinin yönetimi,
Lehe kanun uygulaması ve uyarlama yargılaması talepleri,
Müteaddit hükümlerde içtima ve mahsup işlemlerinin takibi,
Adli sicil ve arşiv kaydının silinmesi başvuruları.

Ceza kesinleşmiş olsa dahi yapılabilecekler bitmiş değildir. Yargılama aşamasındaki süreçler için soruşturma ve kovuşturma süreçleri sayfamızı, savunma hizmetlerimiz için Ankara ceza avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz. İnfaz hukuku alanındaki taleplerinizde dosyanızı inceleyerek hangi başvurunun hangi süre içinde yapılması gerektiğini birlikte belirliyoruz.

İnfaz hukuku Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Koşullu salıverilme için cezanın ne kadarı infaz edilmelidir?

Süreli hapis cezalarında kural olarak cezanın yarısının infaz kurumunda geçirilmesi gerekir. Ancak belli bazı suçlar bakımından üçte iki, belli bazı suçlar bakımından dörtte üç oranı uygulanır. Yine mükerrirler için ayrı oranlar uygulanır. Burada her bir suç bakımından ayrı ayrı değerlendirme yapılması gerekmektedir.

Denetimli serbestlik süresi ne kadardır?

Koşullu salıverilmesine kural olarak bir yıl veya daha az süre kalan hükümlüler, açık ceza infaz kurumunda bulunmak ve iyi hâlli olmak şartıyla denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezasının kalan kısmını dışarıda infaz edebilir. Kadın, çocuk ve ağır hastalık hâllerinde bu süre daha uzun uygulanabilir.

İnfazın ertelenmesi mümkün müdür?

Hükümlünün ağır hastalığı, hamilelik, eş veya çocuğun sürekli hastalığı gibi hâllerde savcılıktan infazın ertelenmesi istenebilir. Ayrıca üç yıl (yaşlı ve hastalarda daha uzun) veya daha az hapis cezalarında, belirli koşullarla infazın ertelenmesi talep edilebilir. Terör, örgüt ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile mükerrirler bakımından bu imkân uygulanmaz.

Müddetnamedeki hataya karşı ne yapılabilir?

Gözaltı ve tutukluluk sürelerinin eksik mahsup edilmesi ya da koşullu salıverilme oranının hatalı belirlenmesi hâlinde müddetnameye karşı infaz hâkimliğine itiraz edilebilir. Bu itiraz, hükümlünün hak ettiği tarihten daha geç tahliye edilmesini önleyen en önemli başvurudur.

İnfaz hukuku kapsamında disiplin cezasına itiraz edilebilir mi?

Evet. Ceza infaz kurumunda verilen disiplin cezalarına karşı infaz hâkimliğine şikâyet yoluna başvurulabilir. Disiplin cezaları koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik değerlendirmesini doğrudan etkilediğinden süresinde itiraz edilmesi önemlidir.

Adli para cezası ödenmezse ne olur?

Ödenmeyen adli para cezası, savcılık kararıyla hapse çevrilerek infaz edilir. Ancak ceza infaz kurumuna alınmadan önce ödeme yapılması veya taksitlendirme talep edilmesi mümkündür; taksitlendirme talebi için süre sınırına dikkat edilmelidir.

İnfaz Süreciniz İçin Hukuki Değerlendirme

Ceza kesinleştikten sonra da yapılabilecekler vardır: infaz hesabı, denetimli serbestlik ve erteleme talepleri.

Telefon: 0553 233 61 86
E-posta: avfatihgokce@gmail.com
Adres: Kızılay, Şht. Adem Yavuz Sk. No:4 D:26, 06420 Çankaya / Ankara

Hemen Ara: 0553 233 61 86 E-posta Gönder

Av. Fatih Gökçe Gökçe Avukatlık Bürosu