Araç değer kaybı, kaza sonrası aracınız kusursuz biçimde onarılmış olsa dahi, hasar kaydı nedeniyle ikinci el piyasa değerinde meydana gelen düşüştür. Araç mahrumiyet tazminatı ise aracın serviste kaldığı süre boyunca kullanılamamasından doğan zarardır. Her iki kalem de kanunen talep edilebilir olmasına rağmen, uygulamada çoğu dosyada hiç istenmeden kapatılmaktadır.
Sigorta şirketleri onarım bedelini ödeyip dosyayı kapatma eğilimindedir. Oysa onarım bedelinin ödenmesi, aracın kazadan önceki ekonomik değerine kavuşturulduğu anlamına gelmez; ikinci el piyasasında hasar kaydı bulunan bir araç her zaman daha düşük fiyatla alıcı bulur.
Araç Değer Kaybı
Araç değer kaybı hangi şartlarda istenebilir?
- Kazada karşı tarafın kusurlu olması (kusur oranında talep edilir),
- Aracın onarılabilir nitelikte olması — pert (tam hasar) hâlinde değer kaybı değil, rayiç bedel talep edilir,
- Hasarın belgelenebilir olması: ekspertiz raporu, onarım faturası, hasar fotoğrafları,
- Aracın kaza kaydının hasar sorgu sisteminde görünmesi.
Araç değer kaybı hesabını etkileyen unsurlar
Değer kaybı hesabında; aracın marka ve modeli, yaşı, kilometresi, hasarın ağırlığı ve niteliği (şase, direk, tavan gibi yapısal parçalar mı, yoksa değişebilir kaportalar mı), önceki hasar kayıtları ve kaza tarihindeki ikinci el rayiç değeri esas alınır. Şasi ve karoser gibi taşıyıcı bölümlerdeki hasarlar, değer kaybını en çok artıran kalemlerdir.
Sınır: Değer kaybı, kusurlu tarafın zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortasından poliçe maddi teminat limiti dâhilinde istenebilir. Limiti aşan kısım ile teminat dışı kalan hâller için doğrudan kusurlu sürücü, işleten ve araç sahibine başvurulur.
Araç değer kaybı istenemeyen hâller
- Aracın tam hasarlı (pert) olması,
- Zarar görenin tam kusurlu olması,
- Aracın kazadan önce de aynı bölgeden ağır hasar kaydı bulunması (bu durumda kayıp sınırlı hesaplanır),
- Yalnızca cam, far, ayna gibi değer kaybı yaratmayan küçük parça hasarları.
Araç Mahrumiyet (İkame Araç) Tazminatı
Aracın onarımda geçirdiği makul süre boyunca kullanılamamasından doğan zarardır. İki farklı biçimde hesaplanır:
- Ticari araçlarda: Taksi, minibüs, kamyon gibi araçlarda fiilî kazanç kaybı esas alınır. İlgili meslek odasından alınacak günlük kazanç yazısı belirleyicidir.
- Özel araçlarda: Emsal nitelikteki bir aracın günlük kira bedeli üzerinden hesaplanır. Kiralama yapılmamış olsa dahi bu zarar talep edilebilir.
Önemli ayrım: Araç mahrumiyet bedeli, kural olarak zorunlu trafik sigortası teminatı dışındadır. Bu nedenle talep; kusurlu sürücü, işleten ve araç sahibine ya da varsa İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM) veya ikame araç teminatı bulunan kasko poliçesine yöneltilir.
Süre hesabında, servisin fiilen kullandığı gün sayısı değil, makul onarım süresi esas alınır. Yedek parça tedarikindeki gecikmeler bilirkişi tarafından ayrıca değerlendirilir. Mahrumiyet bedeli ile araç değer kaybı birbirinden bağımsız iki kalem olduğundan, aynı dosyada birlikte talep edilmesinde hukuki bir engel yoktur.
Başvuru Yolu: Adım Adım
- Belgeleri toplayın: Kaza tespit tutanağı, ruhsat ve ehliyet fotokopisi, ekspertiz/hasar raporu, onarım faturası, hasar fotoğrafları, aracın kilometre bilgisi ve banka hesap bilgisi.
- Sigorta şirketine yazılı başvuru yapın: Karşı tarafın trafik sigortacısına başvurulur. Şirketin yanıt vermesi için 15 iş günü beklenir.
- Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurun: Şirket üye ise, talep reddedilir veya süresinde yanıt verilmezse tahkime gidilebilir. Tahkim, mahkemeye kıyasla belirgin biçimde daha hızlıdır.
- Dava açın: Sigortacıya karşı asliye ticaret mahkemesinde (arabuluculuk dava şartıdır), kusurlu sürücü ve işletene karşı asliye hukuk mahkemesinde dava açılır.
Araç Değer Kaybı Talebinde Zamanaşımı
Sigortacıya karşı taleplerde zamanaşımı 2 yıldır. Kusurlu sürücü, işleten ve araç sahibine karşı ise zararın ve failin öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde kaza tarihinden itibaren 10 yıldır. Kaza suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımı süreleri uygulanır.
Sık Sorulan Bir Durum: Kasko ile Onarım Yaptırdım
Kendi kasko poliçenizden onarım yaptırmış olmanız, karşı taraftan değer kaybı isteme hakkınızı ortadan kaldırmaz. Kasko şirketi ödediği onarım bedelini kusurlu tarafa rücu eder; değer kaybı ve araç mahrumiyeti ise size ait bir alacaktır ve ayrıca talep edilir. Aynı şekilde, kaza sonrası aracınızı sattığınız hâlde de değer kaybı talebiniz devam eder.
Araç Değer Kaybı ve Mahrumiyet Dosyalarında Hizmetlerimiz
- Kaza dosyanızın ve kusur oranının ön değerlendirmesi,
- Değer kaybı ve mahrumiyet bedeli taleplerinin hesaplanması,
- Sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılması,
- Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusunun hazırlanması ve takibi,
- Zorunlu arabuluculuk ve dava süreçlerinde temsil,
- Eksper ve bilirkişi raporlarına itiraz,
- Hükmedilen alacağın icra yoluyla tahsili.
Değer kaybı ve ikame araç bedeli, çoğu zaman aracın onarım bedeliyle karşılaştırılabilir tutarlara ulaşır. Kazadan sonra sigortanın yaptığı ödeme dosyayı kapatmaz; bu kalemler ayrıca istenebilir. Kazadan doğan diğer talepleriniz için trafik kazası tazminat davaları sayfamızı inceleyebilirsiniz. Araç değer kaybı dosyanızda başvurudan tahsile kadar tüm aşamaları yürüterek, eksper raporlarının doğruluğunu da sizin adınıza denetliyoruz.
Araç değer kaybı ve mahrumiyet tazminatı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Araç değer kaybı nedir?
Onarımı yapılmış olsa dahi, kaza kaydı ve hasar geçmişi nedeniyle aracın ikinci el piyasa değerinde meydana gelen düşüştür. Bu düşüş, kusurlu tarafın zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortasından ve kusurlu sürücü ile işletenden talep edilebilir.
Değer kaybı için hangi şartlar aranır?
Kazada karşı tarafın kusurlu olması, aracın onarılabilir nitelikte (pert olmaması) ve hasarın belge ile ortaya konabilmesi gerekir. Uygulamada aracın kilometresi, yaşı ve daha önceki hasar kayıtları hesaplamada dikkate alınır.
Araç mahrumiyet tazminatı nedir?
Aracın onarımda kaldığı süre boyunca kullanılamamasından doğan zarardır. Ticari araçlarda kazanç kaybı, özel araçlarda ise emsal ikame araç kira bedeli üzerinden hesaplanır. Bu kalem trafik sigortası teminatı dışında olduğundan kural olarak kusurlu sürücü, işleten ve varsa kasko/ihtiyari mali mesuliyet poliçesinden istenir.
Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurmak avantajlı mı?
Sigorta şirketi Tahkim Komisyonu üyesiyse, önce şirkete başvurup 15 iş günü içinde yanıt alınamaması hâlinde tahkime gidilebilir. Tahkim süreci mahkemeye göre daha hızlı sonuçlanır; belirli tutarın altındaki kararlar kesindir.
Değer kaybı talebinde zamanaşımı ne kadardır?
Sigortacıya karşı 2 yıl, kusurlu sürücü ve işletene karşı zararın öğrenilmesinden itibaren 2 yıl ve her hâlde kaza tarihinden itibaren 10 yıldır. Kaza suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımı süreleri uygulanır.
Değer Kaybı ve İkame Araç Alacağınızı Talep Edin
Kaza kaydı bulunan araçlarda değer kaybı çoğu zaman ödenmeden kapatılan bir kalemdir.
- Telefon: 0553 233 61 86
- E-posta: avfatihgokce@gmail.com
- Adres: Kızılay, Şht. Adem Yavuz Sk. No:4 D:26, 06420 Çankaya / Ankara
Av. Fatih Gökçe
Gökçe Avukatlık Bürosu