Ceza Hukukunda Belirsiz HTS Kayıtlarının Delil Niteliği – 2026

Yazı İçeriği

• HTS Kaydı Nedir, Ne Gösterir, Neyi Göstermez?
• HTS Kayıtlarının Hukuki Dayanağı ve Elde Edilme Usulü
• İçeriği Belirsiz HTS Kaydı Tek Başına Delil Olur mu?
• Konuya İlişkin Yargıtay Kararları
• Anayasa Mahkemesi Mesut Tokdemir Kararı
• Kararların Avukat Kaleminden Değerlendirilmesi
• Baz İstasyonu Verileri ve Konum Yanılgısı
• HTS Kaydına Dayalı Suçlamada Savunma Stratejisi
• Sık Sorulan Sorular

HTS Kaydı Nedir, Ne Gösterir, Neyi Göstermez?

HTS, İngilizce “Historical Traffic Search” ifadesinin kısaltmasıdır ve Türkçeye geçmiş iletişim trafiği sorgulaması olarak çevrilir. HTS kaydı, bir GSM hattının belirli bir zaman dilimindeki iletişim hareketlerini gösteren teknik dökümdür.

Bir HTS dökümünde yer alan bilgiler şunlardır:

• Arayan ve aranan numaralar
• Görüşmenin tarihi ve saati
• Görüşme süresi
• Çağrının yönü (gelen veya giden)
• Kısa mesaj hareketleri
• Görüşme sırasında bağlanılan baz istasyonu bilgisi
• Veri bağlantısı kayıtları

Bu dökümde bulunmayan tek şey ise, davanın kaderini belirleyen asıl unsurdur: konuşmanın içeriği. HTS kaydı, iki kişinin 14.22’de 118 saniye görüştüğünü gösterir; ancak o 118 saniyede bir suç planlanmış mı, bir borç konuşulmuş mu, yoksa bir taziye mi iletilmiş, bu konuda hiçbir şey söylemez.

İşte ceza yargılamasındaki bütün tartışma bu boşluktan doğmaktadır. Uygulamada zaman zaman, bu boşluğun yorumla doldurulduğu; “olay tarihine yakın bir saatte görüşmüşler” tespitinden “demek ki suçu birlikte planladılar” sonucuna varıldığı görülmektedir. Ceza hukuku bakımından bu sıçrama, delil değerlendirmesi değil, varsayımdır.

HTS Kayıtlarının Hukuki Dayanağı ve Elde Edilme Usulü

HTS kayıtları, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 135. maddesinde düzenlenen iletişimin tespiti tedbiri kapsamında değerlendirilir. İletişimin tespiti, iletişimin içeriğine yönelik olmayıp trafik bilgisinin elde edilmesine ilişkindir. Maddenin güncel metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşılabilir.

Bu kayıtlara erişim, kişilerin özel hayatının gizliliği ve haberleşme hürriyeti kapsamında olduğundan serbest değildir. HTS kaydı ancak hakim kararı ya da gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının kararı ile temin edilebilir. Savcının kararı belirlenen süre içinde hakim onayına sunulmalıdır.

Bu usule aykırı şekilde, örneğin yetkisiz bir birim tarafından ya da karar bulunmaksızın elde edilen HTS kayıtları hukuka aykırı delil niteliğindedir ve Anayasanın 38. maddesi ile CMK 217/2 uyarınca hükme esas alınamaz. Savunmanın ilk yapması gereken kontrol de tam olarak budur: Kaydın hangi kararla, hangi tarih aralığı için ve hangi merci tarafından istendiğinin dosyadan tespiti.

İçeriği Belirsiz HTS Kaydı Tek Başına Delil Olur mu?

Ceza muhakemesinde delil serbestisi ilkesi geçerlidir; bir olay her türlü delille ispat edilebilir. Ancak bu serbesti, delilin ispat gücünün de sınırsız olduğu anlamına gelmez. Mahkumiyet hükmü, Ceza Genel Kurulunun istikrarlı ifadesiyle her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delillere dayanmak zorundadır.

İçeriği belirsiz HTS kayıtları bu ölçütü üç yönden karşılamaz:

• Dolaylı delildir. Suçun işlendiğini değil, iletişim kurulduğunu gösterir. Suç ile kayıt arasındaki bağ, ancak yorumla kurulabilir.
• Yoruma açıktır. Aynı arama trafiği, iddia makamı ve savunma tarafından birbirine taban tabana zıt biçimde okunabilir.
• İçerik bilgisi taşımaz. Görüşmenin konusu bilinmediği sürece, iletişimin suçla bağlantılı olup olmadığı belirsiz kalır.

Bu nedenle uygulamada kabul edilen ilke şudur: HTS kaydı destekleyici delildir. Başka bir anlatımla, dosyada suçun işlendiğini ortaya koyan somut deliller varsa HTS kaydı bu delilleri güçlendirebilir; ancak dosyada başka delil yoksa HTS kaydı tek başına bir boşluğu dolduramaz. Sıfırın yanına konulan bir sayı toplamı büyütür, fakat tek başına sıfır kalan bir dosyayı mahkumiyete taşıyamaz.

Konuya İlişkin Yargıtay Kararları

Yüksek Mahkeme kararlarında, içeriği belirsiz HTS kayıtlarından yola çıkılarak mahkumiyet kararı verilemeyeceği, HTS kayıtlarının tek başına delil olamayacağı ve suçun başka olgusal unsurlarla ortaya konulması gerektiği belirtilmiştir. Konuya ilişkin başlıca kararlar aşağıda künyeleriyle birlikte sunulmuştur.

Anayasa Mahkemesi Mesut Tokdemir Kararı

Kararların tam metnine Anayasa Mahkemesi Kararlar Bilgi Bankası üzerinden erişilebilir.

Kararların Avukat Kaleminden Değerlendirilmesi

Yukarıdaki kararlar birbirinden farklı dairelerce ve farklı yıllarda verilmiş olmakla birlikte, hepsinin ortak bir omurgası vardır: İletişimin varlığı ile iletişimin suç teşkil eden bir içeriğe sahip olması, birbirinden tamamen ayrı iki olgudur ve ikincisi ispat edilmeden birincisinden hüküm çıkarılamaz.

3. Ceza Dairesinin kararı, temas ile aidiyet arasındaki farkı ortaya koymaktadır. Bir kişinin örgüt yöneticisi konumundaki biriyle görüşmüş olması, o kişinin örgütün hiyerarşik yapısına dahil olduğunu göstermez. Hiyerarşiye dahil olmak; süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk taşıyan somut örgütsel faaliyetlerle ispatlanması gereken bir statüdür. Bir arama kaydı ise yalnızca bir temas anıdır.

9. Ceza Dairesinin kararı, konuyu ispat hukukunun en temel güvencesine bağlamaktadır. İçeriği bilinmeyen bir görüşmeden suç çıkarmak, sanığın aleyhine bir varsayım kurmak anlamına gelir. Oysa ceza yargılamasında varsayımlar sanığın aleyhine değil, lehine işler. Şüphe giderilemiyorsa sonucuna sanık değil, iddia makamı katlanır.

20. Ceza Dairesinin kararı ise uygulamadaki en yaygın yanılgıyı hedef almaktadır: nicelik, niteliğin yerine geçmez. Bir görüşmenin içeriği bilinmiyorsa, yirmi sekiz görüşmenin içeriği de bilinmiyor demektir. Belirsiz bir veriyi yirmi sekiz kez çoğaltmak onu kesin delile dönüştürmez; yalnızca belirsizliğin hacmini büyütür. Sık görüşme, çoğu zaman yakınlığın; akrabalığın, ortaklığın, komşuluğun ya da ticari ilişkinin göstergesidir.

Ceza Genel Kurulunun kararı, bütün bu daire kararlarının dayandığı ilkesel zemini kurar. Mahkumiyet, kuvvetli ihtimale değil kesinliğe dayanır. “Muhtemelen bu görüşmede suç konuşulmuştur” cümlesi bir iddia olabilir; fakat hüküm gerekçesi olamaz.

Anayasa Mahkemesinin 2026 tarihli Mesut Tokdemir kararı ise bu birikimi anayasal güvence düzeyine taşımaktadır. Yüksek Mahkeme, iletişimin mahiyeti bilinmiyorken kişinin bilgi ve iradesine dair çıkarım yapılamayacağını söylemektedir. Bu tespit, özellikle örgüt suçlarında kritik bir koruma sağlar. Zira örgüt üyeliği, failin örgütün amacını bilerek ve isteyerek hiyerarşik yapıya dahil olmasını gerektiren bir kasıt suçudur. Kastın ispatı ise, içeriği bilinmeyen bir arama kaydından türetilemez.

Bu kararlardan çıkan pratik sonuç şudur: HTS kaydı bir soruşturma aracıdır, bir mahkumiyet gerekçesi değil. Soruşturmanın yönünü belirlemek, araştırılacak kişileri tespit etmek ve diğer delillere ulaşmak için kullanılabilir. Ancak yargılamanın sonunda hüküm, HTS dökümünün kendisine değil, o dökümün işaret ettiği yolda bulunan somut delillere dayanmalıdır.

Baz İstasyonu Verileri ve Konum Yanılgısı

HTS kayıtlarının ikinci tartışmalı yönü, baz istasyonu verilerinin konum delili olarak kullanılmasıdır. Uygulamada zaman zaman, sanığın telefonunun olay yerine yakın bir bazdan sinyal vermesi, sanığın olay yerinde bulunduğunun kanıtı sayılmaktadır. Bu değerlendirme teknik olarak hatalıdır.

Baz istasyonu verilerinin sınırları şunlardır:

• Bir baz istasyonu, özellikle kırsal alanlarda kilometrelerce yarıçapa hizmet verebilir. Bu, tek bir bazın kapsama alanında binlerce kişinin bulunabileceği anlamına gelir.
• Kentsel alanlarda kapsama alanları birbiriyle örtüşür. Cihaz, en yakın baza değil, o an sinyal kalitesi en iyi olan baza bağlanabilir.
• Cihazın bazdan sinyal alması, cihaz sahibinin orada olduğunu değil, cihazın orada olduğunu gösterir. Telefon başkasında olabilir, bir araçta unutulmuş olabilir.
• Yoğunluk, hava koşulları ve topoğrafya sinyal yönlenmesini etkiler.

Bu nedenle baz verilerinin, daraltılmış baz çalışması ve teknik bilirkişi incelemesi yapılmadan kesin konum delili gibi kullanılması eksik inceleme oluşturur. Savunma tarafından bu noktanın dile getirilmesi, çoğu dosyada belirleyici olmaktadır.

HTS Kaydına Dayalı Suçlamada Savunma Stratejisi

Hakkında yürütülen soruşturma veya kovuşturmada temel delil HTS kaydı olan kişiler bakımından savunmanın izlemesi gereken yol aşağıdaki başlıklarda toplanabilir:

• Hukuka uygunluk denetimi: Kaydın hangi karara dayanılarak, hangi merci tarafından ve hangi tarih aralığı için temin edildiği dosyadan tespit edilmeli; usulsüz elde edilmiş kayıtların hükme esas alınamayacağı ileri sürülmelidir.
• İçerik yokluğunun vurgulanması: Dökümün konuşma içeriği taşımadığı, bu nedenle iletişimin suçla bağlantısının ispatlanmadığı her aşamada açıkça belirtilmelidir.
• İletişimin makul açıklaması: Görüşmelerin akrabalık, ticari ilişki, komşuluk, iş takibi gibi hukuka uygun nedenlere dayandığı somut belgelerle ortaya konulmalıdır.
• Baz verilerinin teknik denetimi: Kapsama alanı genişliği, baz örtüşmesi ve hata payları bakımından teknik bilirkişi incelemesi talep edilmelidir.
• Tam dökümün istenmesi: Yalnızca aleyhe seçilmiş görüşmelerin değil, ilgili dönemin tamamının dosyaya getirtilmesi istenmeli; böylece görüşme trafiğinin olağan bir iletişim düzenine ait olduğu gösterilebilmelidir.
• İçtihat desteği: Yukarıda künyeleri verilen Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararları savunma dilekçesine dayanak yapılmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

HTS kayıtları tek başına delil olur mu?

Olmaz. HTS kayıtları dolaylı ve destekleyici delildir. İçeriği belirlenemeyen kayıtlara dayanılarak mahkumiyet hükmü kurulması, Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararlarına göre hukuka aykırıdır.

Çok sayıda görüşme varsa durum değişir mi?

Değişmez. Yargıtay 20. Ceza Dairesi, 28 adet HTS kaydının dahi içerik tespit edilmediği sürece mahkumiyet için yeterli olmayacağına hükmetmiştir. Görüşme sayısının artması, içeriğin belirsizliğini ortadan kaldırmaz.

HTS kaydını kişi kendisi alabilir mi?

Kural olarak alamaz. HTS kayıtları hakim kararı veya savcılık talimatı ile yetkili merciler aracılığıyla temin edilir. Avukat, müvekkili adına mahkemeden kayıtların dosyaya getirtilmesini talep edebilir.

Hukuka aykırı elde edilen HTS kaydına ne olur?

Anayasanın 38. maddesi ve CMK 217/2 uyarınca hukuka aykırı elde edilen deliller hükme esas alınamaz. Bu kayıtların dosyadan çıkarılması talep edilebilir.

Boşanma davasında HTS kaydı istenebilir mi?

İstenebilir; ancak talebin somut ve dava konusuyla bağlantılı olması gerekir. Mahkeme, delil elde etme hakkı ile özel hayatın gizliliği arasındaki dengeyi gözeterek karar verir. Eşin izinsiz şekilde temin ettiği kayıtlar ise ayrı bir suç oluşturabilir.